AÖF Ders Arşivi - Açıköğretim Ders | Açıköğretim Dersleri | Açıköğretim Dersleri Anlatımı | Açıköğretim Ders VCD-DVD Açıköğretim İşletme | Açıköğretim İşletme Dersleri | Açıköğretim İşletme VCD Anlatımı | Açıköğretim İşletme Ders Anlatımı | www.acikogretimisletme.com | www.acikogretimders.com |

Davranış Bilimleri

Yazar: admin

ÜNİTE-1 SOSYOLOJİYE GİRİŞ VE YÖNTEMİ

Sosyoloji veya toplumbilimi insanların grup içi davranışlarının bilimsel çalışmasını yapan ve bireylerin belirli davranışlarda bulunmasını etkileyen toplumsal güçleri inceleyen bilim dalıdır.

Sosyoloji; insanların bütün ilişkilerini inceleyip, bu ilişkilerin nasıl yaratılıp korunduğunu ve değiştiğini analiz eden sosyal bilimdir. İnsan ve toplum davranışlarını bilimsel olarak inceler. Bilimsel bilgi birikimi, teori ve kanunlarla gelişecektir.

Bilimler 2′ye ayrılır.

1. Doğa Bilimleri:

* Fizik

* Biyoloji

* Kimya

Fizik, Biyoloji, olgular ve olaylar üzerinde yoğunlaşırlar.

2. Sosyal Bilimler:

* Psikoloji

* Sosyal Psikoloji

* Sosyoloji

* Tarih

İnsan davranışlarının farklı yönlerini ele alırlar.

Bilim adamları olayların nedenlerini ve bunun ortaya çıkardığı sonuçları Anlamak, Açıklamak, Yordamak amacıyla araştırma yaparlar.

Sosyologlar: verileri toplar, verileri analiz eder, gözlem ve deney yapar, kayıtlarını tutar ve sonuçta da kesin doğru bilgilere ulaşır. Sosyoloji diğer doğa bilimlerine göre az gelişmiştir. NEDENİ

* Uygulanış tarihinin yeni oluşu,

* İnsan davranışlarını incelemenin güçlüğüdür.

SOSYOLOJİNİN ALT DALLARI

1. Bilgi Sosyolojisi: Uygarlık, Kültür, Toplum, Sınıf, Grup tiplerine

göre öncelikli bilgi türlerinin ve bilimlerinin araştırılmasıdır.

2. Ekonomi Sosyolojisi: Teknoloji, Gelir dağılımı, Tüketim ve farklılaşması, işbölümü, Ulusal düzeyde karar mekanizmaları ve yapısı konularıyla ilgilenir.

3. Sanayi Sosyolojisi: Örgüt sosyolojisi, Psikoloji, Sosyal psikolôji, iş idaresi, Ekonomi gibi birçok sosyal bilimin ve bu bilimlerin özel dallarından bir çoğunun çeşitli düzeylerde kurdukları ilişkileri kapsamakta ve toplumsal gerçeğin bir bütünlüğü açısından bunları toplum yapısına göreceli olarak bir sentez haline getirmeye çalışmaktadır.

4. Kent Sosyolojisi: Kentlerin oluşumu, kent yaşamının insan ve toplum üzerindeki etkisi, kentlerin doğurduğu sorunlar, Kentlerin yerleşim düzeni,

5. Köy Sosyolojisi:

6. Din Sosyolojisi:

7. Hukuk Sosyolojisi:

Hukuk; belirli bir toplumda birey grupların toplumsal ilişkileri ve eylemleri üzerinde normatif, emredici ve yaptırımcı bir etki yapar.

8. Siyaset Sosyolojisi: Devleti, onun kuruluş ve işleyişini inceler. Yönetme ve yönetilme olayının kurumsallaşma sürecini inceler. Toplumların yapılarıyla siyasal rejimleri arasındaki ilişkileri inceleyerek bir siyasal rejim tipolojisine ulaşmaktadır.

9. Eğitim Sosyolojisi: Ülkenin nüfus yapısının özelliklerine uygun

bir eğitim planlamasına duyulan ihtiyaç konularıyla ilgilenir.

10. Uygulamalı ve Klinik Sosyolojisi:

Uygulamalı: bilgilerin günlük yaşamda kullanılmasıdır.

Klinik Sosyolojisi; Sosyologların değişime bizzat katılarak çözümler üretmesidir.

BİLİMSEL ARAŞTIRMA İLKELERİ

1. Nesnellik (Objektiflik):

Araştırmada,araştırmacının kişisel inançları, çıkarları, alışkanlıkları, beklentileri yer almamalıdır.
Bulgular olduğu gibi yer almalıdır. Buna Bilim Ahlakı denir.
Araştırmacılar kendi düşüncelerini, beklentilerini işe karıştırmamalıdır.

· Araştırmacı kendi amaçlarını, alışkanlıklarını, inançlarım olduğu gibi açıkladıktan sonra değerlendirme yapmalıdır.

2. Doğruluk ve Tekrar:

Bilimde doğruluk; bilim adamının mutlak gerçeği göstermesi değil, ona mümkün olduğu kadar yaklaşmasıdır. Söylediğini en doğru, anlaşılır şekilde açıklamasıdır.

3. Basitlik ve Açı:

Araştırmada basitlik ve açıklık esas alınmalıdır.

Basitlik ve açıklığın temelinde kavramların açıklanmış olması, kullanılan kavramların diğer kavramlardan farklı olan yönlerinin ortaya konulması gerekir.

4. Sınırlılık: Böylelikle konuların karmaşıklığı önlenmiş olur.

BİLİMSEL YÖNTEMDE TAKİP EDİLMESİ GEREKEN AŞAMALAR

1. Sorunu Ortaya Koyup Tanımlamak

2. Konu ile İlgili Bilgi Toplamak

3. Hipotezi Formüle Etme

Hipotezin Sınanması: Olaylar arasında öngörülen ilişkilerin varlığının yada yokluğunun araştırılması demektir. Olaylar arasındaki ilişki kurmak ve olayları bir nedene bağlamak amacıyla tasarlanan önermedir.

Hipotezde 2 türlü’ değişken kullanılır.

1. Bağımlı Değişken: Bu bağımsız değişkene bağlı olarak değişir.

Davranış Bilimlerinde bağımlı değişken davranıştır.

2. Bağımsız Değişken: Diğerini etkileyerek esas neden olan değişken demektir. Hipotezi belirler. Davranış Bilimlerinde bağımsız değişken durumdur.

Sarhoş: Bağımsız Trafik Kazası: Bağımlı değişkendir.

4. Veri Toplama ve Verileri Analiz Etmek

a. Deney Tekniği: Yapay hazırlanmış bir durumdur.

b.Gözlem: Sosyolojide çok kullanılmaz. Doğa bilimlerinde kulla

1. İnsanların grup içi davranışlarının bilimsel çalışmalarını yapan, toplumsal güçleri İnceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sosyoloji B) Psikoloji

C) İnsanbilim D) Antropoloji

E) Kültürbilim

YANıT: A

2.Sosyoloji aşağıdaki soruların hangisine yanıt aramaz?

A) İnsanlar neden bir aile kurmuşlardır?

B) İnsanların neden tanrıya inanırlar?

C) Niçin bazı insanlar fakirdir?

D) Bireyin başarısını neler etkiler?

E) Toplumu bir arada tutan kurallar nelerdir?

YANIT: D

3.Aşağıdakilerden hangisi sosyal bilim değildir?

A) Tarih B) Biyoloji

C) Psikoloji D) Antropoloji

E) Sosyoloji

YANIT: B

4.Sosyolojinin, teknoloji, gelir dağılımı ve tüketim ile işbölümü gibi konularla İlgilenen bölümüne ad verilir?

A) Hukuk Sosyolojisi

B) Bilgi Sosyolojisi

C) Bilişim Sosyolojisi

D) Sanayi Sosyolojisi

E) Ekonomi Sosyolojisi

YANIT: E

5.Sosyolojinin yönetme ve yönetilme ile bunların kurumsallaşmasını inceleyen alt dalına ne denir?

A) Bilgi Sosyolojisi

B) Sanayi Sosyolojisi

C) Siyaset Sosyolojisi

D) Hukuk Sosyolojisi

E) Kırsal Sosyoloji

YANIT: C

6.Sosyolojinin ABD’de üç aşamadan geçtiğini söyleyen düşünür kimdir?

A) Reitz-lazarsfeld

B) Comte

C) Spencer

D) Marx

E) Durkheim

YANIT: A

7.Aşağıdakilerden hangisi bir bilimsel araştırma ilkesi değildir?

A) Hipotez oluşturma.

B) Basitlik ve açıklık

C) Sınırlılık

D) Nesnellik

E) Doğruluk ve Tekrar

YANIT: A

8.Aşağıdakilerden hangisi bilimsel yöntemin aşamalarından biri değildir?

A) Sorunu ortaya koymak

B) Bilgi toplamak

C) Tekrar

D) Hipotez oluşturmak

E) Sonuca ulaşmak

YANIT: C

9. Çizgifilm seyreden çocuklar, seyretmeyenlerden daha konuşkandır.” varsayımında bağımlı değişken aşağıdakilerden hangisidir?

A) Çizgi film seyreden çocuklar

B) Seyretmeyenler

C) Konuşkanlık

D) Çocuklar

E) Çizgi1ilm

YANIT: C

10. Araştırmalarda bir ,ölçme aracının ölçmek istediğini doğru olarak ölçmesi olayına ne denir?

A) Doğruluk

B) Nesnellik

C) Objektiflik

D) Güvenilirlik

E) Geçerlilik

YANIT: E

ÜNİTE -2

İLK VE ORTA ÇAĞDA TOPLUMSAL DÜŞÜNCE

Toplumsal düşünce ilk filozofların felsefe sistemlerinde yer almıştır. Bu düşünce sonucunda sosyoloji bilim dalı olarak ortaya atılmıştır. İlk çağdaki düşünürler 2 gruba ayrılarak incelenmektedir.

1. Sokrat’tan Öncekiler

2. Sokrat’tan Sonrakiler

1. Sokrat’tan Önce Sofistlere Rastlıyoruz: Sofist yunanca bilen, bilgili kişidir.

· Onlara göre toplum yapay ve ulaşılmaz bir varlıktır

· İnsanlar tarafından oluşturulmuş suni bir yapıdır.

· Toplum insanların gizli uzlaşması ile oluşmuştur.

· Asıl olan tabiattır.

2. Sokrat’tan Sonra

PLATON’A GÖRE: (EFLATUN)

Birey içinde yaşadığı devletin karakterini taşır.
Toplum bir bütün ve sistemdir.
Toplumsal düzen vücuda benzer.
Tanrı tarafından kurulmuş düzendir.
Başında yöneticiler vardır.

Eseri: Politikadır.

ARİSTO:

* Platon’un etkisi altındadır.

* İnsan toplum içinde yaşayan varlıktır.

* İnsanlık toplumunda Aristo ‘ya göre ahlak ve hukuk esastır.

* Esas olan somut olandır.

* Bütün, parçaların toplamından fazla bir şeydir.

Hem Platon hem Aristo Toplum ve Devlet arasındaki farkı görememektedir.

Toplumla İlgilenen İslâmi Düşünürler:

FARABİ:

Platon (Eflatun) ve Aristo’yu benimser.
İnsaniyetçi düşünür.

Ona göre 2 Çeşit Site (Şehir Devleti) vardır.

1. Faziletli Şehir: Aydınlar yönetir.

2. Faziletsiz Şehir: Güçlü-Güçsüz

arasında savaş hakimdir.

İBN-İ RÜŞD:

· Devlet yaşlılar ve filozoflarla yönetilmelidir.

İnsanlar böylece saadete ulaşır.
Kadın-Erkek eşittir.

GAZALİ: Modern devlet anlayışını getirir.

İBN-İ HALDUN: * İnsan ir__ı:_i dışındaki sosyal olguyu açıklamaktadır.

Eseri: Mukaddime

Konuları: Sanat ve Eğitimdir.

DOĞAL HUKUK :

Toplumları idare eden kuralları birleştirme, ortak ve değişmez prensipler bulma amacını taşıyan bir öğretidir.

Thomas Hobbes Jean Jacques Rousseau Jean Budin John Locke Yukarıda sayılan bütün düşünürler İdeal düzenden söz etmiştir.

SOSYOLOJİNİN ORTAYA ÇKKIŞI VE BUNU HAZIRLAYAN ETKENLER

1. 19. yy. ortasında Endüstri Devriminin yol açtığı hızlı toplumsal değişmeler.

2. 1789 Fransız devrimi

3. Emperyalist gelişmeler

4. Doğa Bilimlerinin gelişmesi

AUGUSTE COMTE (1789-1857) Sosyolojinin isim babasıdır. Comte’nin bilimsel yönetimi sosyal dünyaya uygulama fikri Pozivitizim olarak adlandırılır.

Konuları: Toplumsal Düzen (Toplumsal Statik)

Toplumsal Değişme (Toplumsal Dinamik)

Toplumsal değişmenin kaynağı insan düşüncesidir.

Düşünce 3 Aşamadan Geçerek Pozitif ya da Bilimsel Hale Gelir:

1. Teolojik ya da Hayali Hal: İnsan başına gelen olayları tanrı veya tanrılara bağlar.

2. Metafizik ya da Soyut Hal: İnsan olayları doğaüstü varlıklara bağlar.

3. Pozitif ya da Bilimsel Hal: İnsan düşüncesi salt gerçeği aramaktan vazgeçer ve bilgi edinmeyle yetinir.

KARL MARX VE MADDECİ GÖRÜŞ

Çatışma kuramının yaratıcısıdır. Sınıf yapısının temeli olarak üretim ilişkilerini görmüş, devlet ve düşünce sistemini toplumun üst yapısı olarak nitelendirmiştir.

Alt Yapı: Üretim Araçları, Üretim Güçleri, Üretim İlişkileri Ekonomik temeldir.

Üst Yapi: Din, Sanat ,Bilim, Ahlak, Kültür kurumlarından oluşur. Marx’ a göre sosyal bilimcilerin görevi dünyayı açıklamak değil, değiştirmektir. Değişim ihtilalci bir yaklaşımla olur.

Eseri: Kapital

EMİLE DURKHEİM (1858-1917)

Toplumu bir arada tutan güçlerin toplumun üyelerince paylaşılan Toplumsal Gerçeğin Temelini; toplumsal bilinçte görmektedir.

İlgi Alanı: işbölümü ve bunun sonucudur.

İşbölümü; endüstriyel toplumların ortaya çıkardığı bir sorun, Anomi’dir.

Anomi: Kuralsızlık durumudur.

İntihar: intiharın nedeni bireysel değil, toplumsaldır görüşünü savunur. Durkheim’m iki amacı:

I. Bireysel davranışların toplumsal güçler tarafından ne şekilde etkilendiğini göstermek.

2. Toplumsal araştırmaları daha pratik hale getirmektir.

Sosyolojiye diğer katkısı da sosyolojik yaklaşımı insan davranışlarını

anlamada kullanmasıdır.

MAX WEBER

Max Weber’e göre sosyoloji toplumsal yaşamdaki önemli nedensel ilişkileri anlamalıdır. Sosyologlar olaylara ön yargılardan arınmış biçimde bakmalıdır.

Weber’in Anlama Süreci 3 Aşamalıdır:

1. Sosyolog olayları gözler ve bireylerin duygularını görmeye çalışır. 2. Bireylerin motifleri yani güdülerini keşfetmeye çalışır.

3. Bireyin duygu ve güdülerine ilişkin davranışlarını veya faaliyetlerini açıklamaya çalışır.

Teknikleri

· ideal Tip Analizi

Tarih Analiz

SOSYOLOJİDE KURAMSAL YAKLAŞıMLAR

ı. Fonksiyonalist (Görevselci) Yaklaşım:

Kurucusu: TALCOT PARSONS

Makro konuları inceler. (Toplumsal Değişme, Toplumsal Sınıf, Düzen)

Toplum bir fonksiyonlar bütünüdür.

Kuramı: Toplum organize olmuş düzenli ilişkilerden meydana gelen ve her bireyin toplumun temel değerlerini paylaştığı bir sosyal sistemdir.

ROBERT MERTO

Kurama gizli ve açık fonksiyon kuramları eklemiştir. Açık fonksiyon, sistemin içinde bulunanlar tarafından arzulanan ve bilinen fonksiyonlardır. Gizli fonksiyonlar ise sistemin içinde bulunanlar tarafından ne bilinen nede arzulanan fonksiyonlardır. Fonksiyonel yaklaşımda grup birbiriyle ilişkisi olan parçaların fonksiyonel bir bütünüdür. Bütünün parçalarını ve dış fonksiyonlarını bilmek gerekir.

2. çatışma Yaklaşımı: Çatışma burjuva ile proleterya (işçi sınıfı) arasında yaşanır. Karl Marx rekabet, değişim ve gerginlik üzerinde durur.

3. Etkileşimcilik Yaklaşımı;

Toplumda yer alan bireylerin birbirlerini etkilemelerini, karşılıklı ilişkilerini ve bu ilişkileri nasıl gerçekleştirdiğini inceler. Bireyi odak alır.

William James William Thomas John Dewey Charles Horton Cooley George Herbert Mead

Etkileşim kuramcısı semboller üzerinde durur ve insanların semboller aracılığı ile etkileşimde bulunduğunu öne sürer. Kuramcılara Sembolik Etkileşim Kuramcısı denir.

Sembolik Etkileşim davranışlarımızın neye bağlı olduğunu, kendimizi ve başkalarını tanımlamamızın analizini yapmaktadır.

SOSYOLOJİ GELENEĞİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR

İki kuram daha vardır:

1.Sosyal Alışveriş Kuramı: Değişim yaklaşımı genelde Ekonomistlerin, Antropologların ve Psikologların fikirlerine dayalıdır.

Kuram; etkileşimin Ödül ve Cezalara dayalı bir alışveriş olduğunu İleri sürer.

Kuramdaki Değişim toplumsal değişmeden çok karşılıklı bir alışveriştir. Bu nedenle Sosyal Alışveriş Kuramı denir.

19. yy Ekonomistlerinden;

Adam Smith John Stuart Mill David Ricardo Jeremy Bentham İnsanı sırf kendini düşünen her zaman kar etmeyi amaçlayan ve akılcı olan bir varlık olarak düşünmüşlerdir.

Temsilcisi:

George C. “omans; İlkel ekonomi ve davranışsal psikolojiden geliştirilen alışveriş kuramını tanıtır.

TÜRKİYE’DE SOSYOLOJİ

I. Dünya savaşı sırasında edebiyat fakültesinde okutulmaya başlanıldı. Osmanlı imparatorluğunda 2 Türlü Akım vardır.

1. Prens Sabahattin tarafından temsil edilen Leplay Okulu

2. Ziya Gökalp – Mehmet İzzet tarafından temsil edilen Comte Durkheim Okuludur.

Ziya Gökalp; Pozitivizmden yola çıkar. Düşünce eksenini, ulus ve terakki konuları oluşturur.

Pozitivizm; salt gerçeği ve olayların nedenlerini aramaktan vazgeçer,

olaylar hakkında bilgi edinmekle yetinen ideolojidir.

1. “Asıl olanın doğa değil, toplum olduğu savı hangi düşünürle başlar?

A) Sokrat

B) Plato

C) Aristo

D) Sofistler

E) Farabi

YANIT: A

2. Politika adlı eserin sahibi, “bütün, parçaların toplamından fazla bir şeydir,” “esas olan somut olandır” gibi düşünceleri öne süren filozof kimdir?

A) İbn-i Haldun
B) Sokrat

C) Plato

D) Aristo

E) İbn-i Rüşd

YANIT: D

3. Toplum çalışmalarında “Faziletli – Faziletsiz şehir” ayrımını yapan düşünür kimdir?

A) Haldun

B) Sokrat

C) Farabi

D) Aristo

E) Gazali

YANIT: C

4.Mukaddime adlı eseri bir sosyolojik yapıt olarak alınabilecek düşünür kimdir?

A) Gazzali

B) Haldun

C) Rüşd

D) Farabi

E) Locke

YANIT: B

5.Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin ortaya çıkışını hazırlayan etkenlerden biri değildir?

A) Endüstri devrimi

B) Fransız ve Amerikan ihtilalleri

C) Emperyalist gelişmeler

D) Doğa bilimlerindeki hızlı gelişmeler

E) I. ve II. Dünya Savaşları

YANIT: E

6.Üç hal yasasını ortaya koyan ve sosyolojinin babası olarak bilinen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

A) Marx

B) Spencer

C) Comte

D) Durkheim

E) Weber

YANIT: C

7.Alt yapı ve üst yapı gibi kavramlarla toplumu açıklamaya çalışan ve ünlü “maddeci görüş. teorisiyle bilinen çatışma kuramcısı aşağıdakilerden hangisidir?

A)Marx

B) Comte

C) Durkheim

D) Weber

E) Spencer

YANIT: A

8.”Toplumu organize olmuş, düzenli ilişkilerden meydana gelen ve her bireyin toplumun temel değerlerini paylaştığı bir sosyal sistem” olarak ‘gören yaklaşım aşağıdakiIerden hangisidir?

A) Çatışma Kuramı B) Etkileşim

C) Fonksiyonalist D) Sosyal alışveriş

E) Feminizm

YANIT: C

.

9. Belirli bir otoritenin varolduğu her yerde çatışmanın da varolduğunu söyleyen düşünür kimdir?

A) Comte

B) Marx

C) Coser

D) Dahrendorf

E) Parsons

YANIT: D

10.Aşağıdakilerden hangisi bir sosyal alışveriş kuramcısıdır?

A) Parsons B) Durkheim

C) Marx D) Comte

E) Homans

YANIT: E

ÜNİTE -3 Toplum ve Toplumsal Yapı

Sosyolojik Analizlerin 2 Boyutu Vardır.

MAKRO: Sosyolojinin konusu toplumun kendisi, genel yapısı ve ilişkileridir.

MİKRO: Sosyal etkileşim üzerinde durmaktadır.

TOPLUM

Toplum ve birey birbirinden ayrılamaz parçalardır. Toplumun birey üzerindeki etkisi daha fazladır. Toplum içinde yaşadığımız her şey öğrenilerek kazanılır. Toplum insanları etkileyen gerçek ilişkiler bütünüdür.

Toplumdan Söz Edebilmek İçin Belirli Şartlar Olmalıdır:

Belirli bir toprak parçası

Belirli idare biçimimini benimsemek

Ortak kültür

TOPLUMSAL YAPI:

Toplumdaki organize olmuş toplumsal ilişkilerin bir bütünüdür. Toplumun çerçevesidir.

Toplumsal Yapıyı Oluşturan Parçalar 6.tanedir:

1. Kültür: Çevremizdeki insanlardan öğrendiğimiz toplumsal bir

mirastır (dil, inançlar, değerler)

2. Toplumsal Sınıf: Kalabalık bir insan grubu, sahip oldukları benzer gelir düzeyi eğitim ve yaptıkları işler ve kabaca karşılaştırılabilir saygınlık ölçüleriyle toplumsal sınıf olarak tanımlanır.

3. Statü: Bireyin toplum içindeki pozisyonudur. Birkaç statüye sahip

olunabilir. Bunlardan birinin önemli olması temel statü ve master statüdür.

Bireyler toplum içinde statüsünü 2 biçimde elde ederler:

a. Edinilmiş Statü: Bireyin doğrudan bir çabası olmadan kendi dışındaki faktörler tarafından sağlanan statüdür. (yaşlı, genç, kadın, erkek)

b. Kazanılmış Statü: Bireyin kendi isteği ve çabalarıyla, gönüllü

Rol: Öğretmenlik, Meslektaşlık, Babalık, Araştırmacılık

5. Gruplar: İnsanların bir grubu oluşturabilmeleri için aralarında kesin bir ilişkinin ve etkileşimin olması gerekir. Grup Üyeleri benzer değer, norm ve beklentileri paylaşırlar.

a. Birincil Gruplar: Grup Üyeleri arasında yoğun bir biçimde ilişki olan ve birbirlerine sevgi ve özveri duyguları ile bağlı insanlardır. (Aile, Arkadaşlık)

b. İkincil Gruplar: Birbirleriyle geçici bir biçimde ilişki kuran ve çıkar amacı taşıyan gruplardır. (İşletmeler, siyasi partiler)

6. Toplumsal Kurumlar: Toplumsal Kurumlar toplumun yapısı ve temel değerlerini koruması açısından zorunlu sayılan nispeten sürekli kurallar topluluğudur. .

Sosyologlar 9 Temel Kurum Tanımlamaktadır.

1. Aile

2. Din

3. Hukuk

4. Politik

5. Ekonomik

6. Eğitim

7. Tıp

8. Toplumsal Kurumlar

9. Askeri

Fonksiyonalist Kurama Göre toplumsal kurumlar 5 Temel Gereksinimi karşılar:

ı. Yeni Üyelere sahip olmak

2. Yeni Üyeleri toplumsallaştırmak

3. Mal ve hizmetleri Üretmek ve dağıtmak

4. Toplumsal düzeni korumak

5. Yaşama bir anlam kazandırmak

Çatışma Kuramı; bu temel fonksiyonları kabul etmekte ancak ortak amaç için uyumlu çalışmadıklarını ileri sürmektedir. Kurumların varlığını, zenginliğin korunması amacıyla küçük bir grubun elinde olması ile açıklar.

Görevselciler ise sosyal kurumları; insan ihtiyaçlarını karşılamak için var olduğunu öne sürmektedir.

TOPLUM TÜRLERİ (5 tanedir)

1. Avcı ve Toplayıcı Toplumlar:

40 kişiyi geçmeyen Birincil Gruplardır.

* En önemli kurum ailedir.

* Politik kurum yoktur.

* Bireyler eşittir.

* Göç olgusu yoğundur.

* Her birey belirli süre kabile reisliği yapar.

* En büyük zenginlik yiyecektir.

* Statü farklılaşması fazla değildir

2. Göçebe ve Çobanlık Toplumları

Çobanlık Yaparak geçimlerini sağlarlarmış.

* Ticaretin gelişmesine katkıda bulunmuşlardır.

* Çatışma artmıştır.

* Dini inançlar yaygın olarak yer alır.

* Birkaç tanrıya tapılır. ‘

* Nüfus artmaya, politik ve ekonomik kurumlar gelişmeye, toplumsal ve kültürel yapı farklılaşmaya başlamıştır.

3. Tarım Öncesi Toplumlar (İlkel Tarım Toplumları): Yerleşik bir yaşam düzenidir. Geçim çapa kullanarak yapılan tarımla sağlanır. Bu toplumlar bahçıvan kültürü özelliği taşırlar.

4. Tarım Toplumları:

* Geçimi tarıma bağlıdır.

* Şehirler kurulmuş ve sınıflar belirginleşmiştir.

1. Konusu sosyal etkileşim olan sosyoloji daima ne denir?

A) Mikro Sosyoloji B) İletişim Sosyoloji

C) Sosyal Bilimler D) Makro Sosyoloji

E) Etkileşim Sosyoloji

YANIT: A.

2.”İnsanları etkileyen gerçek ilişkiler bütününe” ne denir?

A) Topluluk B) Grup

C) Rol D) Toplum

E) Yapı

YANIT: D

3.Aşağıdakilerden hangisi toplumsal yapıyı oluşturan parçalardan biri değildir?

A)Aile

B) Kültür

C) Sınıf

D) Statü

E) Rol

YANIT: A

4.Toplumun, toplum olarak algılanabilmesi için belli şartlar gerekir. Aşağıdakilerden hangisi bu şartlardan biri değildir?

A) Ortak bir toprak parçası

B) Ortak bir dil

C) Ortak bir idare

D) Ortak bir otorite

E) Ortak bir kültür

YANIT: B

5.Bireyin toplum içindeki pozisyonuna ne denir?

A) Rol B) Statü

C) Kültür D) Sınıf

E) Grup

YANIT: B

6.Aşağıdakilerden,hangisi toplumsal kurumlardan biri değildir?

A) Aile B) Din

C) Politika D) Hukuk

E) Rol

YANIT: E

7.Aşağıdaki/erden hangisi toplumların sahip oldukları temel karakteristiklerden biri değildir?

A) Her toplum değişime karşı direnç gösterir.

B) Toplumsal kurumlar birbirleriyle iletişim içindedir.

C) Her toplum belli bir dille iletişim kurar.

D) Toplumsal kurumlar zamanla değişirler.

E) Toplumsal kurumlar toplumdaki sorunların merkezidir.

YANIT: C

8.Fonksiyonalist kurama göre, toplumsal kurumlara belli nedenlerden dolayı gereksinim vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu neden/erden biri değildir?

A) Yeni üyelere sahip olmak

C) Mal ve hizmet üretmek

B) Yeni üyeleri toplumsallaştırmak

D) Grupları yönetmek

E) Toplumsal düzeni sağlamak

YANIT: D

9.Toplum türleri içinde en ilkeli aşağıdaki/erden hangisidir?

A) Tarım öncesi topluluklar

B) Tarım Toplulukları

C) Avcılık ve toplayıcılık

D) Çobanlık

E) Endüstriyel

YANIT: C

10. Hangi toplum türünde edinilmiş statü/er yerine kazanılmış statüler görülmeye başlar?

A) Avcılık ve toplayıcılık

B) Çobanlık

C) ilkel tarım toplulukları

D) Tarım toplumları

E) Endüstriyel toplumlar

YANIT: E

ÜNİTE -4 KÜLTÜR

KÜLTÜR NEDİR?

Kültür: İnanç, değer, norm, “davranışlar ve bir nesilden diğer bir nesile aktarılan maddi öğelerden oluşan bir bütündür. “

Toplumda yaşayanların öğrendikleri ve paylaştıkları her şeyi kapsar. Toplumda yaşayan insanlara rehberlik eder, insanlar arasındaki ilişkileri yönlendirir.

Kültür, Toplumdaki paylaşılan ortak ürünlerden oluşur.

Toplum ise, ortak kültürü paylaşan ve birbirleriyle etkileşimde bulunan insanlardan meydana gelir.

Toplumda Kültür Öğeleri

1. Maddi:

2. Manevi: Soyut

KULTURUN ÖZELLİKLERİ:

. Toplumsal bir üründür. :Öğrenilerek kazanılır.

. İnsanlar arası etkileşim sonucu doğup, gelişir. *Dil kullanabilme yeteneği

. Genetik bir faktör değildir. (kalıtsal olarak babadan oğula geçmez)

. Her toplumun kültürünün kendine özgü oluşudur. “

KÜLTÜREL FARKLILIKLAR VE KÜLTÜREL BİRLEŞME

Gelenekteki değişiklik diğer gelenekleri etkiler ve değişikliğe neden olur. Toplumbilimciler bu olaya Birleşme adını vermektedir.

. Kültürün bütün parçalarının herhangi bir biçimde birbirlerine bağlanmasına Kültürel Birleşme (Entegrasyon) denir.

DİL VE KÜLTÜR

Kültür, insanların toplumsal mirasıdır. Kültürün yaratıcısı ve aktarılışı sembollere dayanır.

Sembol, insanların iletişimde kullandıkları anlam ifade eden her şeydir.

Sosyologları kültürün manevi öğelerine bazen Sembolik Kültür adını verirler. .

Dil, insanlar için evrensel olmasına karşılık, her ülkenin kendine uygun bir lisanı vardır.

Dil, insanların birbirlerine deneyimlerini, fikirlerini, bilgilerini aktarımlarına yardımcı olan alettir. Kültür, dil yardımıyla varlığını sürdürür.

Edward Sapir ve Benjamin Whorf: “Dünya hakkındaki görüşlerimizi etkileyen şey, öğrenmiş olduğumuz dille bağlıdır ve gerçeklik hakkındaki algılarımızı tayin eden şey kullandığımız dilin gramer ve kelime yapısıdır.” tezini savunurlar.

KÜLTÜRÜ OLUŞTURAN PARÇALAR (NORM-DEĞERLER)

NORM: Kültürün belirlediği yerleşik davranış kurallarıdır. Toplumsal düzeni sağlayan bireylere yol gösteren doğru ve yanlışı olumlu ve olumsuzu belirleyen kurallar, standartlar ve fikirlere NORM denir.

Yaptırımı olan kurallar sistemidir.

Ödül ve ceza ile güvence altına alınır. Resmi ve Gayri resmi olabilir. Bireyin toplumsallaşma sürecinde öğrenilir (Bilet alırken kuyrukta bekleme)

Toplumdan topluma farklılık gösterir.

Toplum içinde de zaman içinde değişir.

DEĞER: Bir toplumun kültürünü öğrenmek demek o kültürün değerlerini bilmektir. .

İnsanların iyiyi, doğruyu, güzeli ve çirkini tanımlamak için koymuş oldukları standartlardır.

Norm ve Değerler Arasındaki Temel Farklılık Değerlerin soyut ve genel kavramlardan meydana gelmesi, Normların ise belirgin ve yol gösterici oluşlarıdır. .

Değerler bizlere kültür yoluyla aşılamakta olduğu için onları saptamak ve tanımlamak normlar kadar kolay değildir.

Sosyolog Robin Williams ABD’de 15 Temel Değerin Varlığını Saptamıştır.

ı. Başarı ve Yükselme	9. Demokrasi
2. Bireyselcilik	ıo. Eşitlik
3. Çalışma ve Aktif Olma	11. Eğitim
4. Pratiklik ve Yeterlilik	12. Dine Bağlılık
5. Bilim ve Teknoloji	13: Romantizm.
6. İyi bir hayat biçimi	14. Tek Eşle Evlilik
7. Humanistlik	15. Grup üstünlüğü ve Grup Başarısı
8. Özgürlük

Değerler zamanla değişebilir yerine yenileri gelebilir, eskiyen değerler atılabilir. Her Her Toplumun kendine özgü değerleri vardır.

Günümüzde Eklenen Değerler

1. Boş Zaman Etkinlikleri	3. Çevreye Saygılı Olma
2. Vücut Sağlığı ve Sağlıklı Yaşam	4. Kendi Kendine Yardımcı
	Olma ve Kendini Gerçekleştirme

KÜLTÜRÜN KENDİ İÇİNDEKİ FARKLILIKLARI

Kültür, bir birleşmedir, her parçası birbirleriyle anlamlı bütünler oluşturur ve birbirini tamamlarlar.

Geleneksel endüstrileşmemiş toplumda kültür farklılıkları AZ Modern gelişmiş toplumda kültür faklılıkları ÇOKTUR

Popüler – Fakirlik Kültürleri

Popüler Kültür: Yaşadığımız günlük hayaI. hobilerimizi, TV. kitapları, sergileri kapsar. Bizi geçmişe bağlayan bir araçtır (Zeki Müren)

Fakirlik Kültürü: Antropolog Oscar Lewis öne sürmüştür. Fakirlerde başarılı olmak için gerekli istek, arzu ve disiplinin olmadığını ileri sürmektedir. Fakirlerin davranışlarının toplum tarafından sapkın olarak nitelendirildiğini savunmaktadır.

Hyman Radman: Bunu red ederek aşağı statü deki insanların toplumun temel başarı değerlerini red etmeden alternatif bir değer düzeni geliştirdiklerini öne sürmektedir.

İdeal- Gerçek Kültürler

İdeal Kültür: Toplumu bir arada tutan norm ve değerlerin sadece kurallarda geçerli olmasıdır.

Gerçek Kültür: Günlük yaşamdaki uygulanış veya bulunuş biçimidir. (Vergi kaçırma, Kopya çekme) Toplumda yaşayan insanlar ideal ve gerçek kültür ayrılığı üzerinde çok büyük bir önemle durmazlar. Bu tür zıtlıklar genelde gözardı edilerek görülmemeye çalışılır (Kendini budizme adamış bir rahip hayatımda kimseyi incitmeme, öldürmeme amacını güder ancak yaşaması için balık tutmalıdır ama balık tutmak da bir anlamda bir canlıyı öldürmektir.) . .

Demokratik hak ve özgürlükler üzerinde duran toplumda bireylerin seçme ve seçilme özgürlükleri Yoksa burada ideal ve gerçek kültür farklılığını görebiliriz.

Yüksek – Yaygın Kültürler: Toplum içinde özel bir yaşam biçimi, zevkleri alışkanlıkları olan küçük bir grubun sahip olduğu kültürdür.

Alt – Karşıt Kültür

Alt Kültür (subcultures): Toplumun temel kültürel değerlerini paylaşan ancak bunun dışında kendini diğer gruplardan ayıran değer, norm ve yaşam biçimi olan gruplardır.

Alt kültür üyelerinin diğer alt kültürlere Etnosentrik Tutumları vardır. Yani kendi alt kültürünü üstün görüp diğerlerini aşağılarlar.

Yaşlılar içinde yaşadığı baskın kültüre artık Etnosentrik duygularla Bağlanmışlardı.

Bir grubun değer ve normları üyesi oldukları toplumun değer ve normlarını yansıtıyorsa buna Alt Kültür denir. Gruplar arasında ki faklılıklar büyüdükçe, sosyal çatışmaların derecesi de artar.

Karşıt Kültür: Bir alt kültür olup, norm ve yaşam biçimleri açısından içinde yaşanılan kültüre ters düşen tutum ve davranışları içerir.

Toplumun sahip olduğu, gurur duyduğu norm ve değerleri red ederek,

karşıt tutum ve davranışlara sahiptirler. Gençler arasında yaygındır.

Grubun değer ve normları toplumun genel kültürüne ters düşecek

nitelikte ise buna Karşıt Kültür denir.

ETNOSENTRİZM VE KÜLTÜREL RELATİvİzM

Kültür taassubu veya ben merkeziyetçilik diye bilinen Etnosentrizm kişinin kendi kültürünü temel olarak alması ve diğer kültürleri kendi kültürü açısından değerlendirmesi demektir.

Boks ve güreşi en iyi spor, boğa güreşini vahşet olarak nitelendiren görüş Etnosentrik bir düşüncedir.

Etnosentrizmin hem olumlu, hem de olumsuz yönleri vardır. Bunlar: Olumlu Yönü : Grup bağlılığının artması

Olumsuz Yönü: Ayrımcılıklara neden olup, onları küçümsemeye ve dışlamaya iten davranışlara yol açmaktadır.

Bir toplumda yaşayanların öğrendikleri ve paylaştıkları _’e ne denir?

B) Sanat D) Rol

A) Kültür

C) Değer

E) Norm

YANIT: A. Kültür, bir toplumda yaşayan kişilerin o toplumdan öğrendikleri ve paylaştıkları herşeydir.

2.Aşağıdakilerden hangisi kültürün manevi öğelerinden biridir?

A) Giyim B) Moda

C) ,Bina D) inanç

E) Techizat

YANıT: D. Kültür kendi içinde hem maddi hem de manevi öğelere sahiptir. Inanç, değer gibi şeylerde kültürün manevi öğeleri arasındadır.

3.Aşağıdakilerden hangisi kültürün özelliklerinden biri değildir?

A) Nesilden nesile aktarılabilir B) Toplumsal bir üründür

C) Bir topluma özgüdür. D) Oğrenilerek kazanılır

E) Değişmez

YANıT: E. Kültür, değişen değer ve normları sayesinde zamanla çok yavaşta olsa değişir.

4. Kültürel birleşme nedir?

A) Anlam ifade eden değerler

B) Elit tabaka tarafından kullanılan benzer değerler

C) Kültür öğeleri arasındaki uyum

D) Yaptırımı olan kurallar

E) Kültürün bir alt kültürüdür.

YANıT: A. Kültürel birleşme yani integrasyon kültürü oluşturan öğeler arasındaki uyum ve benzerliktir

Kategori AÖF Ders Arşivi |

Etiketler: açıköğretim ders notları, açıköğretim ders özetleri, açıköğretim geçme notları |

Yorum Yaz »

Muhasebe Uygulamamaları

Yazar: admin

Bir zaman boyutuna bağlı olmadan ifade edilebilen değişkenlere stok değişken denir.

Bir ekonomik sistemdeki bütün değişkenlerin değişebileceği zaman dilimine uzun dönem denir.

Pasta sayısı: 0 1 2 3 4 5, Toplam fayda: 0 12 21 28 33 36 ise 5.dilim pastanın tüketiciye sağladığı marjinal fayda 3 tür. Marjinal fayda: 0 12 9 7 5 3

Bir malın fiyatını belirleyen temel faktörler arz ve taleptir.

Eş fayda eğrisi üzerinde B(4,8), C(8,4) iken tüketici B noktasından C noktasına geçerken et ile ekmek arasındaki marjinal ikame oranı 1 dir. (8-4)/(8-4)=1

Tüketicinin gelirinin değişmesi durumunda ulaşabileceği yeni tüketici denge noktalarını gösteren eğriye gelir-tüketim eğrisi adı verilir.

Değişken girdi miktarı 8, toplam fiziki ürün 120 birim iken, değişken girdi miktarı 12′ye çıkarıldığında toplam fiziki ürün 160 oluyorsa marjinal fiziki ürün 40/4=10 bulunur. 160-120=40 12-8=4

Toplam fiziki ürünün maksimum olduğu noktada marjinal fiziki ürün sıfırdır.

Üretim için sadece iki girdinin kullanıldığı ve bu iki girdinin de değişken olduğu durumda, aynı toplam ürün miktarını sağlamaya imkan verecek girdi bileşimlerinin geometrik yerlerini birleştiren eğrilere eş ürün eğrisi denir.

Eş ürün eğrilerinin özelliklerinden biri orijine göre dış bükey olmalarıdır.

Talep eğrisinin yer değiştirmesinin nedenleri: Tüketicinin zevk ve tercihlerinin değişmesi, Tüketicinin gelirinin artması, Tamamlayıcı mal fiyatlarının yükselmesi, İkame malları fiyatlarının düşmesi.

Tüketiciler belirli bir ihtiyaçlarını karşılarken, birbirlerinin yerine kullanılabilen mallara ikame malı denir.

Üretim faktörlerinin fiyatlarının düşmesi, bir malın arz eğrisinin sağa doğru kaymasına neden olur.

Alıcıların, satıcıların, mal ve hizmetler ile üretim faktörlerinin hiçbir ek maliyete katlanmadan tam bir hareket serbestliğine sahip olmaları tam rekabet piyasası özelliklerinden mobiliteyi ifade eder.

Örümcek Ağı Teoremine göre, herhangi bir nedenle piyasa dengesi bozulduğunda, gittikçe dengeye yönelen dalgalanmalar sonucu piyasa dengesinin kendiliğinden oluşması talep eğrisi arz eğrisinden daha yatıksa sözkonusudur.

King Kanununa göre, tarım sektöründe çok ürün elde edilen yıllarda satış hasılatının azalmasının nedeni tarım ürünleri talep esnekliğinin 1 ‘den küçük olması.

Bir firmanın üretim ölçeğinin büyümesi:
Hem hammadde hem de mamul madde taşıması için yapılacak giderlerin azalmasına
Birim başına düşen yönetim giderlerinin azalmasına
İşçiler arasındaki iş bölümü ve uzmanlaşmanın artmasına
Sabit faktör giderlerindeki artışın, üretim ölçeğindeki artışın altında kalmasına neden olur.

Hammadde harcamaları değişir maliyettir.

Tam rekabet piyasasında bir firmanın kapanma noktasını
Ortalama değişir maliyet=Fiyat
gösterir.

Tam rekabet piyasasında marjinal gelir fiyata eşittir.

Oligopolcu firmaların ürettiği mallar birbirlerini ikame edebilen mallarsa ortaya çıkan piyasa türüne noksan oligopol denir.

Birden fazla sayıda firma tarafından üretilen ve birbirlerini büyük ölçüde veya tam olarak ikame eden bazı malların, birbirinden farklı ya da farklıymış gibi gösterilmesi sonucu her firmanın belirli bir alıcı kitlesine sahip olabildiği piyasalara tekelci rekabet denir.

Arz esnekliğinin sıfır (minimum) olduğu durumda ekonomik rant maksimumdur.

Bir maldan bir birim daha fazla üretmek için öteki malın üretiminden ne kadar fedakarlık etmek gerektiğini gösteren orana marjinal dönüşüm oranı denir.

Hiç kimsenin refahını azaltmaksızın bazı bireylerin refahını artıran her türlü değişikliğin toplum refahını artırması pareto optimalite kriterini ifade eder.

Tüm ekonomik birimlerin kendi çıkarlarını maksimize etmek için uğraşmaları homo economicus ekonomi bilimi varsayımıdır.

Eş marjinal fayda ilkesi varsayımları: Belirli dönemde piyasadaki tüm mal ve hizmetlerin fiyatının sabit olduğu, Tüketicinin incelenen dönemdeki gelirinin sabit olduğu, Tüketicinin kendisine en yüksek faydayı sağlayacak mal demetini seçtiği, Tüketicinin her mal ve hizmetin marjinal faydasını bildiği,

Toplam fiziki ürünün maksimum olduğu noktada marjinal fiziki ürün sıfırdır.

Denge fiyatı 70 TL iken herhangi bir malı 135 TL’den almaya razı olan bir tüketicinin sağlayacağı tüketici rantı 65 TL’dir. 135-70=65

Herhangi bir malın talep miktarı arttığında, arzında da aynı miktarda bir azalış meydana gelirse piyasa fiyatı yükselir.

Bir piyasada herhangi bir malın talebinin arzından fazla olması durumunda ortaya çıkan talep fazlasının, fiyatları enflasyonist baskı yaratacak ölçüde artırmasını önlemek amacıyla devletin ekonomiye müdahale ederek söz konusu malın fiyatını yasalarla sınırlamasına tavan fiyat uygulaması denir.

Tam rekabet piyasasındaki bir firmanın toplam gelirinin toplam maliyetine eşit olduğu durumda firma başabaş noktasındadır.

Tekel piyasasındaki bir firmanın ürettiği mallara ilişkin fiyat farklılaştırması yapabilmesi için gerekli koşullar: Piyasayı alt piyasalara ayırırken önemli bir marjinal maliyetin çıkmaması. Firmaların en azından ilgili malı görünüşte değiştirerek farklı yerlerde farklı fiyattan satması. İlgili malın piyasanın her bölümünde farklı talep esnekliklerine sahip olması. Malın satıldığı piyasanın bölümlü olması.

Pareto optimalitesi koşulunun sağlanabilmesi için tam rekabet piyasa türünün geçerli olması gerekir.

Toplam fiziki ürün miktarı 1260 birim, kullanılan değişken girdi miktarı 30 birim ise ortalama fiziki ürün 42 dir. 1260/30=42

Üretim için sadece iki girdinin kullanıldığı ve bu iki girdinin de değişken olduğu durumda, aynı toplam ürün miktarını sağlamaya imkan verecek girdi bileşimlerinin geometrik yerlerini birleştiren eğrilere eş ürün eğrisi denir.

Fiyatı 750 TL olan bir mal, bir günde 60 birim talep edilirken, fiyatı 650 TL’ye düştüğünde talep edilen miktar 70 birime yükseliyorsa talebin fiyat esnekliği 1,25 tir.

Engel yasasında tüketicilerin geliri arttıkça:
Giyim harcamaları gelirle aynı oranda artar. Gıda harcamalarının toplam harcama içindeki oranı azalır. Kültürel harcamalar gelir artışından daha hızlı artar. Barınma harcamaları gelirle aynı oranda artar. Sağlık ve likse yönelik harcamalar gelir artışından daha hızlı artar.

İlgili malın fiyatındaki değişme, arz edilen miktarı kesinlikle etkilemiyorsa, arz esnekliği sıfırdır. e=0

Belli bir dönemde, bir ülke vatandaşlarının sahip oldukları üretim faktörleri kullanılarak üretilmiş bütün nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları ile hesaplanmış değerine gayri safi milli hasıla denir.

1987′nin sabit fiyatlarıyla gayri safi milli hasıla(GSMH) 1997′de 300 trilyon TL, 1998′de 324 trilyon TL ise, 1998 yılı ekonomik büyüme hızı %8 dir. (324-300)/300=8

Bireylerin tüketim harcamalarını etkileyen faktörler: Reel faiz oranları, Harcanabilir gelir, Hanehalkı yaş ortalaması, Gelecekte beklenen gelir

Marjinal tüketim eğilimi 0,70 olan bir ekonomide marjinal tasarruf rğilimi 0,30 dur. Marjinal tasarruf eğilimi=1-marjinal tüketim eğilimi

Otonom tüketim 12 katrilyon TL, otonom yatırım 9 katrilyon TL, marjinal tüketim eğilimi 0,8 ise bu ekonomideki milli gelir denge düzeyi 105 katrilyon TL’dir. Y=(12+0,8.Y)+9

Dış ticaretin varolduğu bir ekonomide dış ticaret çarpanı 1:(marjinal tasarruf eğilimi+marjinal ithalat eğilimi)

Mal olarak ele alındığında hemen hemen hiç değeri olmayan , ancak üzerinde yazılı miktar kadar bir değer taşıyan paraya itibari para denir.

Ani mevduat çıkışlarını karşılamak ve karlı yatırım fırsatlarını değerlendirebilmek amacıyla bir emniyet unsuru olarak bankaların ellerinde tuttukları rezervlere serbest rezervler denir.

Talep enflasyonuna yol açan nedenler: Kamu harcamalarının artması, Dış ülkelerde reel gelirin artması, Para arzının artması, Dış ülkelerin fiyatlar genel düzeyinin yükselmesi

Ekonomide fiyat artışları yanında üretimin azalmasına stagflasyon denir.

Fonksiyonel gelir dağılımına göre, girişimcinin üretim faaliyetleri sonucu elde ettiği gelir kardır.

Gelecekteki bir tarihte teslim için bugünden satın alınan veya satılan işlem için öngörülen döviz kuru Forward döviz kuru denir.

Eş anlı konjonktür göstergeleri: Sanayi üretim endeksi, Tarım dışı sektörlerde ödenen ücretler, İmalat ve ticaret sektörlerindeki satış hacmi, Kişisel gelir.

Keynesyen teoriye göre ekonomik konjonktürün itici gücü gelecekteki satışlara ve kara ilişkin bekleyişlerdir.

İşgücündeki 15 birimlik artış hasılada 60 birimlik bir artışa yol açıyorsa emeğin marjinal verimi 4 tür. 60/15=4

Bir ekonomide kısa dönemde geçici olarak meydana gelen şokların uzun dönem dengesini bozması, ancak durum yeniden normale döndüğünde ekonominin eski uzun dönem dengesine dönememesine Hysteresis hipotezi denir.

İki ayrı üreticinin eşürün eğrilerinin birbirlerine teğet oldukları noktaları birleştiren eğriye etkin üretim eğrisi denir.

Reel ekonomik dalgalanmalar teorisini savunan iktisatçılara göre, ekonomide yaşanan şokların kaynağı teknolojik değişmelerdir.

Akım değişkenleri: Tüketim, Yatırım, İhracat, Üretim.
Para arzı akım değişkeni değildir.

1998 yılında nominal GSMH 16 katrilyon TL, Fiyat endeksi 125 ise 1998 yılı reel GSMH değeri 12,8 katrilyon TL dir. Reel GSMH=Nominal GSMH*100/Fiyat ekdeksi=16*100/125=12,8

Bir ekonominin belirli bir dönemindeki başarısının ölçülmesinde kullanılan temel kıstaslar: Enflasyon oranı, Büyüme hızı, İşsizlik oranı.

Otonom yatırım kararını etkileyen etmenler: Reel faiz oranı, Sermayenin marjinal etkinliği, Alternatif yatırım türlerinin getirileri, Amortisman yatırımlarına duyulan ihtiyaç

Milli gelir 800 trilyon TL, Otonom ithalat 250 trilyon TL, Marjinal ithalat eğilimi 0,65 ise toplam ithalat 770 trilyon TLdir. M=250+0,65*800=770

Bir ekonomideki bazı bireylerin planlanan tasarrufları artırma girişimlerinin ve daha fazla tasarruf yapma arzularının milli geliri ve dolayısıyla cari toplam tasarrufları aşağıya çekme olgusuna tasarruf paradoksu denir.

Toplam arz eğrisini kaydıran fiyat dışı etmenler: verimlilikteki değişmeler, girdi fiyatlarındaki değişmeler, kamu düzenlemeleri, kurumlar vergisi ve sübvansiyonlar

Paranın, mal ve hizmetlerin satın alınmasında kullanılmak üzere satın alma gücünü elde tutma olanağı sağlaması para fonksiyonlarından değer biriktirme aracı olma’yı ifade eder.

LM nin keynesyen bölgesinde (yatay) milli geliri arttırabilmek için maliye politikası daha etkin olacaktır.

Vergilerin dahil edilmediği bir ekonomiye ait IS-LM modelinde, devletin kamu harcamalarını menkul kıymet piyasasında tahvil satarak karşılaması durumunda , artan tahvil arzı sonucu tahvil fiyatlarının düşmesi ve faiz oranlarının yükselmesi dolayısıyla yatırımların bir miktar azalmasına dışlama etkisi denir.

Maliyet enflasyonuna yol açan faktörler: parasal ücretlerdeki artış, hammadde fiyatlarındaki artış.

Hedeflenen reel ücret 500bin TL/saat, beklenen fiyat düzeyi %60 ve gerçekleşen fiyat düzeyi %80 iken reel ücret düzeyi 375000 TL/saattir. Nominal ücret=hedeflenen reel ücret*beklenen fiyat düzeyi
Reel ücret=hedeflenen reel ücret*beklenen fiyat düzeyi/gerçekleşen fiyat düzeyi=500000*60/80=375000

Eşdeğer üretim faktörlerine, üretime aynı katkıyı yapmalarına karşın farklı ödeme yapılmasına ekonomik ayırım denir.

Cari hesap açığı+net sermaye girişi=0 eşitliği bir ülkenin ödemeler bilançosunun her durumda dengede olduğunu gösterir.

Monetarist konjonktür teorisine göre, ekonomik dalgalanmalara neden olan temel faktör para arzındaki dalgalanmalardır.

Solow büyüme modeline göre, durağan durumda işçi başına sermayedeki ve hasıladaki değişme oranı sıfıra eşittir.

Ekonomik büyüme kaynakları: İşgücündeki artış, sermaye birikimindeki artış, teknolojik gelişmeler ekonomik büyümenin kaynakları arasında yer alır.

Tam istihdamda talep edilen mal ve hizmet miktarının ekonominin tam istihdam kapasitesini aşmasına enflasyonist açık denir.

Kategori AÖF Ders Arşivi |

Etiketler: açıköğretim ders notları, açıköğretim ders özetleri, açıköğretim geçme notları |

Yorum Yaz »

Kamu Maliyesi